Faillissement aanvragen: hoe werkt het?

Wanneer u uw rekeningen niet meer kunt betalen, kan een faillissementsaanvraag aan de orde komen. Dat geldt voor ondernemers en bedrijven, maar ook voor particulieren. Een faillissement heeft ingrijpende gevolgen: de rechtbank benoemt een curator die de bezittingen en schulden beheert. In dit artikel leest u wanneer faillissement mogelijk is, hoe u het aanvraagt en welke alternatieven er kunnen zijn.

Wanneer kan iemand failliet worden verklaard?

De rechtbank kan een persoon of onderneming failliet verklaren als diegene is opgehouden met betalen. Meestal moet er sprake zijn van meerdere schuldeisers en moet ten minste één schuld opeisbaar zijn. De rechtbank beoordeelt de omstandigheden en beslist of aan de voorwaarden is voldaan.

Een faillissement kan worden aangevraagd door:

• De schuldenaar zelf, bijvoorbeeld een ondernemer of bedrijf dat zijn schulden niet meer kan betalen.
• Een schuldeiser die betaling van een openstaande schuld wil afdwingen.
• Het Openbaar Ministerie, in bepaalde situaties waarin het algemeen belang dat vereist.

Zelf faillissement aanvragen

Een ondernemer of bedrijf kan bij de rechtbank een eigen faillissement aanvragen. Daarvoor moet doorgaans een verzoekschrift of aanvraagformulier worden ingediend, met informatie over de schulden, schuldeisers en financiële situatie. De rechtbank kan om aanvullende documenten vragen.

Bij een rechtspersoon, zoals een bv, moet de aanvraag op de juiste manier namens de onderneming worden gedaan. Controleer daarom wie volgens de statuten bevoegd is om daarover te besluiten en de aanvraag in te dienen. De procedure en vereiste stukken kunnen verschillen per situatie en rechtbank. Neem bij twijfel contact op met de rechtbank of een juridisch adviseur.

Faillissement aanvragen door een schuldeiser

Een schuldeiser kan de rechtbank verzoeken om een schuldenaar failliet te verklaren. De schuldeiser moet onder meer aannemelijk maken dat er een opeisbare vordering is en dat de schuldenaar meerdere schuldeisers heeft. Voor een faillissementsverzoek door een schuldeiser is in Nederland een advocaat nodig.

De rechtbank roept de schuldenaar doorgaans op voor een zitting. Tijdens die zitting kunnen beide partijen hun standpunt toelichten. De rechter beslist vervolgens of het faillissement wordt uitgesproken.

Wat gebeurt er na de uitspraak?

Als de rechtbank het faillissement uitspreekt, benoemt zij een curator en een rechter-commissaris. De curator onderzoekt de financiële situatie en beheert de bezittingen van de failliete partij. De curator kan bezittingen verkopen en de opbrengst verdelen onder de schuldeisers volgens de wettelijke regels.

De failliet verklaarde persoon of onderneming kan vanaf dat moment niet meer zelfstandig over de faillissementsboedel beschikken. De curator beoordeelt ook welke lopende overeenkomsten, activiteiten en eventuele verkoopmogelijkheden aandacht nodig hebben. Een faillissement betekent dus niet altijd dat een onderneming onmiddellijk ophoudt te bestaan, maar de zeggenschap ligt wel bij de curator.

Gevolgen voor ondernemers en particulieren

Bij een eenmanszaak kan een faillissement ook gevolgen hebben voor het privévermogen van de ondernemer. De precieze gevolgen hangen onder meer af van de rechtsvorm, huwelijkse voorwaarden en eventuele zekerheden of aansprakelijkheden.

Bij een bv is de onderneming in beginsel een aparte rechtspersoon. Bestuurders zijn niet automatisch privé aansprakelijk voor alle schulden van de bv. Persoonlijke aansprakelijkheid kan onder omstandigheden wel aan de orde zijn, bijvoorbeeld bij bepaalde vormen van onbehoorlijk bestuur of wanneer iemand privé garant heeft gestaan.

Ook werknemers kunnen gevolgen ondervinden. Als de werkgever de lonen niet meer kan betalen, kan de loongarantieregeling van UWV mogelijk uitkomst bieden. Werknemers kunnen voor informatie terecht bij UWV en de curator.

Alternatieven voor faillissement

Faillissement is niet altijd de enige oplossing. Afhankelijk van de situatie kunnen onder meer de volgende mogelijkheden worden onderzocht:

• Een betalingsregeling met schuldeisers.
• Uitstel van betaling of surseance van betaling, als er zicht is op herstel.
• Een akkoord met schuldeisers, eventueel via de Wet Homologatie Onderhands Akkoord (WHOA).
• Schuldhulpverlening of schuldsanering voor particulieren. Voor natuurlijke personen kan de wettelijke schuldsaneringsregeling (Wsnp) relevant zijn.
• Een gecontroleerde bedrijfsbeëindiging, als voortzetting niet haalbaar is.

Welke optie passend is, hangt af van de schulden, de rechtsvorm, de inkomsten en de kans op herstel. Tijdig advies inwinnen kan helpen om te voorkomen dat de financiële situatie verder verslechtert.

Wat kunt u doen als u faillissement overweegt?

1. Breng alle schulden, inkomsten, bezittingen en lopende verplichtingen in kaart.
2. Informeer schuldeisers tijdig en bewaar afspraken en correspondentie.
3. Onderzoek of een betalingsregeling of andere oplossing mogelijk is.
4. Controleer welke documenten de rechtbank nodig heeft voor een aanvraag.
5. Vraag juridisch of financieel advies, zeker als u personeel heeft, privé aansprakelijk kunt zijn of meerdere ondernemingen bezit.

Tot slot

Een faillissement aanvragen is een ingrijpende stap met gevolgen voor schulden, bezittingen, bedrijfsactiviteiten en mogelijk ook uw privésituatie. De juiste procedure hangt af van wie het faillissement aanvraagt en om welke persoon of onderneming het gaat. Laat uw situatie daarom zorgvuldig beoordelen voordat u een aanvraag indient.

Deze informatie is algemeen van aard en vormt geen individueel juridisch advies. Regels en procedures kunnen veranderen; controleer de actuele vereisten bij de rechtbank of een juridisch deskundige.

 

7 Tips voor het Aanvragen van Faillissement in Nederland

1. Controleer of je je schulden niet meer kunt betalen.
2. Bespreek eerst alternatieven, zoals een betalingsregeling of schuldsanering.
3. Verzamel een overzicht van schulden, bezittingen en inkomsten.
4. Dien je verzoek in bij de rechtbank die bevoegd is voor jouw woonplaats of vestigingsplaats.
5. Vraag juridisch of financieel advies voordat je het verzoek indient.
6. Houd rekening met gevolgen voor je woning, bedrijf en bezittingen.
7. Informeer schuldeisers en bewaar alle correspondentie.

Controleer of je je schulden niet meer kunt betalen.

Controleer eerst zorgvuldig of u uw schulden daadwerkelijk niet meer kunt betalen. Zet uw inkomsten, beschikbare geldmiddelen, bezittingen en betalingsverplichtingen op een rij en noteer welke rekeningen opeisbaar zijn. Een tijdelijke krappe kas betekent niet automatisch dat een faillissement noodzakelijk is; misschien biedt een betalingsregeling of andere oplossing uitkomst. Krijgt u uw financiële situatie niet helder, vraag dan tijdig advies aan een financieel of juridisch deskundige.

Bespreek eerst alternatieven, zoals een betalingsregeling of schuldsanering.

Bespreek voordat u faillissement aanvraagt eerst mogelijke alternatieven. Een betalingsregeling met uw schuldeisers kan bijvoorbeeld tijdelijk financiële ruimte bieden. Voor particulieren kan schuldhulpverlening of de wettelijke schuldsaneringsregeling (Wsnp) een mogelijkheid zijn. Welke oplossing passend is, hangt af van uw persoonlijke of zakelijke situatie. Vraag zo nodig tijdig advies aan een schuldhulpverlener of juridisch deskundige.

Verzamel een overzicht van schulden, bezittingen en inkomsten.

Breng voordat u faillissement aanvraagt uw financiële situatie zorgvuldig in kaart. Maak een actueel overzicht van al uw schulden, inclusief de schuldeisers, openstaande bedragen en betalingstermijnen. Noteer daarnaast uw bezittingen, zoals banktegoeden, vastgoed en andere waardevolle eigendommen, en zet uw inkomsten en vaste lasten op een rij. Met deze informatie krijgt u een duidelijk beeld van uw mogelijkheden en kan de rechtbank, curator of juridisch adviseur uw situatie beter beoordelen.

Dien je verzoek in bij de rechtbank die bevoegd is voor jouw woonplaats of vestigingsplaats.

Dien je verzoek tot faillietverklaring in bij de rechtbank die bevoegd is voor jouw woonplaats of, als het om een onderneming gaat, de vestigingsplaats. De bevoegde rechtbank hangt af van de situatie en de toepasselijke regels. Controleer dit vooraf, zodat je verzoek bij de juiste rechtbank terechtkomt en vertraging wordt voorkomen.

Vraag juridisch of financieel advies voordat je het verzoek indient.

Vraag juridisch of financieel advies voordat je een faillissementsverzoek indient. Een deskundige kan je financiële situatie beoordelen, uitleggen welke gevolgen een faillissement heeft en nagaan of er alternatieven zijn, zoals een betalingsregeling of schuldsanering. Ook kan die helpen om de juiste documenten op tijd aan te leveren en fouten in de aanvraag te voorkomen. Zo kun je een weloverwogen beslissing nemen en weet je beter wat je kunt verwachten.

Houd rekening met gevolgen voor je woning, bedrijf en bezittingen.

Houd er rekening mee dat een faillissement gevolgen kan hebben voor je woning, bedrijf en andere bezittingen. Een curator beheert de faillissementsboedel en kan bezittingen verkopen om schuldeisers te betalen. Wat dit concreet betekent, hangt onder meer af van je rechtsvorm, eventuele hypotheek of andere zekerheden en de vraag of je privé aansprakelijk bent. Laat daarom vóór het indienen van een aanvraag goed beoordelen welke gevolgen faillissement in jouw situatie kan hebben.

Informeer schuldeisers en bewaar alle correspondentie.

Informeer uw schuldeisers zo snel mogelijk over uw financiële situatie en wees daarbij duidelijk en eerlijk. Zo voorkomt u onnodige misverstanden en kunnen schuldeisers mogelijk meedenken over een betalingsregeling of andere oplossing. Bewaar alle brieven, e-mails, betalingsbewijzen en verslagen van telefoongesprekken zorgvuldig. Deze correspondentie kan later helpen om gemaakte afspraken aan te tonen en geeft u en uw adviseur een compleet overzicht van het contact met schuldeisers.